TA LÀ AI TỪ ĐÂU ĐẾN?

Ta thực sự là ai ?

Ta là ai ? Câu hỏi đề tài của tháng này được gợi ý từ một quyển sách của nhà báo Phan Đăng mới ra mắt rất gần đây thôi. Đó là quyển sách “39 câu hỏi cho người trẻ” nhưng sợi chỉ đỏ xuyên suốt của quyển sách là Ta Đi Tìm Ta. Chữ Ta đầu là “cái tôi thực tế hiện tại của mình” còn chữ Ta sau là “cái tôi bản sắc thực sự của mình” Tìm đúng được bản sắc thực của chính mình mới hạnh phúc vững chắc lâu dài. Nền giáo dục của xã hội hiện nay cũng có tiêu chí là giúp học sinh tìm ra cái bản sắc đó của mỗi người và nuôi dưỡng nó trở thành một nhân tài độc đáo cho xã hội.

Chính vì vậy mà quyển sách của Phan Đăng rất hot và ngay lập tức được nhà xuất bản Kim Đồng xúc tiến in ấn và phát hành.

Buổi ra mắt giới thiệu quyển sách

Đối với xã hội thông thường thì như thế là tốt rồi. Nhưng đối với Thiền thì giải đáp đó chưa đạt tới độ sâu mà các hành giả tham thiền nhắm tới. Cái tôi bản sắc thực sự của mỗi người cũng chưa phải là cái ta cứu cánh. Vậy cái ta cứu cánh là gì ? Ta là ai từ đâu đến, đây là đề tài được bàn luận trong bài viết này.

Cái ta cứu cánh được thiền diễn tả qua Thập Mục Ngưu Đồ (Mười bức tranh chăn trâu).

Trong 10 bức tranh chăn trâu thì bức thứ 10 diễn tả cái ta cứu cánh đó, hành giả đã ngộ ngũ uẩn giai không, kiến tánh thành Phật, ta với Phật đồng nhất thể, tất cả chúng sinh cũng vậy, pháp giới bình đẳng, ai cũng là Phật đã thành, không còn phải tìm cầu cái gì nữa cả.

Trong mười bức tranh chăn trâu, Thập mục ngưu đồ  十牧牛圖 của Thiền, thì đây là bức tranh thứ 10 nhập triền thuỳ thủ 入廛垂手 (buông tay vào chợ)

露胸跣足入廛來 Lộ hung tiển túc nhập triền lai Chân trần lộ ngực bước vào thành

抹土涂灰笑滿腮 Mạt thổ đồ hôi tiếu mãn tai     Đất lấm than lem tiếu “khách khanh”

不用神仙真秘訣 Bất dụng thần tiên chân bí quyết  Bí quyết thần tiên đâu cần đến

直教枯木放花開 Trực giao khô mộc phóng hoa khai  Cây khô cũng khiến nở hoa lành

Bức tranh mô tả tâm trạng của một người giải thoát, tự tại, vào chốn hồng trần hỗn tạp, không còn vướng bận bởi bất cứ chân lý hay giáo điều nào, vì đã trực ngộ tánh không của vạn pháp.

Tánh không của vạn pháp cũng tức là Phật tánh, tánh giác ngộ, tâm bản nguyên của mỗi người, cái đó mới thật là mình, tất cả mọi chúng sinh đều cùng một Phật tánh đó cả.

Thiền sư Động Sơn Lương Giới 洞山良价(807-869 Đời Đường) đã làm bài kệ mô tả :  

切忌从他觅  Thiết kị tòng tha mịch   Rất kị tìm cầu ở người khác

迢迢与我疏  Điều điều dữ ngã sơ       Như vậy là xa với chính mình

我今独自往  Ngã kim độc tự vãng      Nay ta tự mình đến

处处得逢渠  Xứ xứ đắc phùng cừ       Khắp nơi đều gặp nó

渠今正是我  Cừ kim chính thị ngã      Nó chính là mình đây

我今不是渠  Ngã kim bất thị cừ          Mà mình không phải là nó

应须恁么会  Ưng tu nhẫm ma hội       Phải ngộ được như thế

方得契如如  Phương  đắc khế như như   Mới khế hợp với chân như

Ý của bài kệ nói rằng cái ta thật sự của mình là Phật tánh, nó ở khắp mọi nơi (处处得逢渠  Xứ xứ đắc phùng cừ). Nó cũng là chính mình chứ không phải ai khác (渠今正是我  Cừ kim chính thị ngã) Nhưng cái ta thực tế đang là của mình, hay cái ta bản sắc của mình, đều không phải là nó (我今不是渠  Ngã kim bất thị cừ ) Cái ta bản sắc của mình mà nhà báo Phan Đăng đề cập chỉ là cái bóng dáng ảo ảnh của nó. Còn cái ta thật thì vô hình, bất biến, không bị hạn chế bởi không gian, thời gian, số lượng, mà thuật ngữ Phật giáo gọi là vô sinh pháp nhẫn 無生法忍(Sanskrit:anutpattika-dharma-kṣānti)được đề cập trong Kinh Đại Bát Nhã 大般若經 quyển 449 Phẩm Chuyển Bất Chuyển 轉不轉品 Vô sinh pháp nhẫn nghĩa là cái pháp bất biến (pháp nhẫn 法忍) không có sinh diệt (vô sinh 無生)

Vô sinh pháp nhẫn cũng tức là Tâm như hư không vô sở hữu mà Long Thọ Bồ Tát đã nói. Tâm là bất nhị, không phải Có, cũng không phải Không Có. Đó là câu trả lời cho câu hỏi Ta là ai từ đâu tới ? mà các hành giả tham thiền đều muốn trực tiếp tiếp xúc với nó không qua suy nghĩ tưởng tượng mà thuật ngữ Phật giáo gọi là giác ngộ hay kiến tánh thành Phật.   

Còn cái ta thực tế hay cái cái ta bản sắc của mỗi người thì thiên hình vạn trạng, tam giới có vô lượng chúng sinh thì có vô lượng cái ta đó, không ai giống ai nhưng nguồn gốc của vô lượng chúng sinh đó chỉ là cái Tâm bất nhị mà thôi. Chính vì lẽ đó Phật giáo mới nói pháp giới bình đẳng, ai cũng là Phật, không hề thua kém Thích Ca Mâu Ni chút xíu nào. Chính Thích Ca lúc giác ngộ, câu đầu tiên thốt ra chính là :

「奇哉,奇哉,一切众生皆有如来智慧德相,乃因妄想执着而不能证得」 

“Kỳ tai, kỳ tai, nhất thiết chúng sinh giai hữu Như Lai trí huệ đức tướng, nãi nhân vọng tưởng chấp trước nhi bất năng chứng đắc”  (Lạ thay, lạ thay, tất cả chúng sinh đều có đức tướng, trí huệ của Như Lai, chỉ vì vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc).

Ta ngũ uẩn nên làm gì ? (ngũ uẩn ngã 五蘊我)

Cái ta thực tế kể cả cái ta bản sắc chính là ngũ uẩn ngã, đó cũng chính là cuộc sống đời thường hàng ngày của chúng ta. Cuộc sống đó bị ràng buộc bởi không gian, thời gian và số lượng, bởi các quy luật vật lý, định lý, nguyên lý mà khoa học đã phát hiện mấy ngàn năm qua. Cuộc sống đó có tính tương đối và tùy duyên. Nó phải tùy duyên sau khi thập nhị nhân duyên phát huy được tác dụng. Thập nhị nhân duyên phát huy được tác dụng khi niệm đã khởi lên, sóng tiềm năng vô hình đã biến thành hạt cơ bản và tạo ra các cấu trúc vật chất như nguyên tử, phân tử, chất sống, cố thể vật chất, và sinh vật, con người. Tôi thử mô tả cuộc sống đời thường của mình làm ví dụ.

Tuổi thất thập tôi sống thế nào ?   

Người phương Đông (TQ, VN) có cách tính tuổi khác với người phương Tây. Tuổi của người phương Đông được tính khi bào thai bắt đầu hình thành. Do đó khi đứa trẻ vừa sinh ra là đã được một tuổi. Khi bước qua năm mới âm lịch nó lại được thêm một tuổi nữa. Còn người phương Tây tính tuổi bắt đầu từ ngày sinh, phải đủ một năm sau nó mới được một tuổi. Do đó tuổi ta thường lớn hơn tuổi tây một tuổi. Tình theo tuổi ta thì tới tết sắp tới tôi đã bước vào tuổi thất thập.

Tuổi thất thập được coi là tuổi già, nghỉ hưu đã gần chục năm rồi, sức khỏe cũng đã suy giảm nhiều, nhiều người cũng đã ra đi trước khi đến tuổi này. Còn tôi thì sao ?

Thời xưa người già thường sống với con cái nhất là với con trai. Nhưng ngày nay tình hình đã khác xưa nhiều. Người thời nay không có nhiều con, hai ba đứa đã là nhiều. Tinh thần bình đẳng nam nữ được nhà nước và xã hội đề cao, do đó việc có con trai cũng không còn bức thiết, tôi đã có hai con gái thì cũng không cần kiếm thêm con trai nữa.      

Nhà tôi vốn có truyền thống coi trọng học thức nên tất cả chị em tôi 5 người đều tốt nghiệp đại học mặc dù cha mẹ tôi cũng không phải là khá giả, nhưng lo cho con cái đi học đến bậc đại học là ưu tiên, tiêu chí quan trọng bậc nhất của gia đình. Đến thế hệ tôi cũng vậy, con cái nên tốt nghiệp đại học xong hãy làm gì thì làm. Thời đại của các con tôi là đầu thế kỷ 21. Đứa lớn thì tốt nghiệp đại học và bắt đầu đi làm. Đứa nhỏ thì ra đời vào năm cuối của thế kỷ 20 và lớn lên trong thế kỷ 21. Các con có khuynh hướng ra nước ngoài làm việc và sinh sống. Các con có nguyện vọng thế nào thì cứ theo đuổi nguyện vọng của mình, tôi không phản đối. Có nhiều gia đình con cái ra nước ngoài kết hôn, hoặc học tập, hoặc làm việc, xong ở lại lập nghiệp luôn ở nước ngoài không muốn trở về. Do đó cha mẹ phải chuẩn bị cho cuộc sống cô đơn một mình. Trường hợp của tôi càng cô đơn hơn vì bà xã đã ly hôn để theo đuổi một ý nguyện từ thiện khác.

Trường hợp người già phải sống cô đơn không phải là hiếm vì con cái phải đi làm ăn xa hoặc kết hôn ở nơi xa không sống chung với cha mẹ.

Do đó vấn đề là người già nên sống như thế nào cho phù hợp với hoàn cảnh mà vẫn sống vui sống khỏe, sống trọn tuổi trời, bất chấp hoàn cảnh cô đơn như thế nào.

Tôi đã sống trong hoàn cảnh cô đơn đã được 4 năm khi con gái nhỏ của tôi bắt đầu đi du học. Còn chị của nó thì đã ra nước ngoài làm việc, rồi lập gia đình, định cư nước ngoài trước đó nhiều năm rồi. Tôi cũng có một cô em gái cũng rơi vào hoàn cảnh cô đơn vì không có gia đình, sống với mẹ già, khi mẹ qua đời thì cũng một mình trơ trọi. Tôi và cô em gái đều có nhà riêng ở cạnh nhau, ăn cơm chung cho tiện nhưng mỗi người đều có cuộc sống riêng, ở nhà riêng, hỗ trợ nhau khi cần thiết nhưng vẫn là nhà ai nấy ở, không ở chung nhà.

Vấn đề của người già nghỉ hưu là lấy tiền ở đâu để sống ? Thông thường những người lao động có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu. Nhưng gần đây nhất ILO (International Labour Organization= Tổ chức lao động quốc tế) cảnh báo sẽ có khoảng 16 triệu người Việt Nam có thể sẽ không có lương hưu vào năm 2030. Còn ngay bây giờ nhiều người cũng giống như tôi là không có lương hưu bởi vì đã không đóng bảo hiểm xã hội đủ 20 năm và lúc nghỉ hưu chỉ lãnh BHXH một lần. Như vậy tôi phải tự kiếm việc làm thêm mới có thu nhập hàng tháng mà sống qua ngày. Công việc phù hợp nhất là dạy kèm ngoại ngữ hoặc dịch thuật khi có ai đặt hàng. Thu nhập kiểu này thật ra là rất bấp bênh và thường không đủ cho mức sống tối thiểu. Nhưng tôi còn may là không phải thuê nhà và các con đã trưởng thành không phải nuôi, ngược lại các con ở nước ngoài có thể hỗ trợ khi tôi bị thiếu hụt nhưng cũng trong điều kiện là tôi phải hết sức tiết kiệm để không trở thành gánh nặng cho chúng.          

Người già đã nghỉ hưu có nhiều thời giờ. Vậy nên sử dụng thời giờ như thế nào cho tốt ?   

Tôi có thiết lập hai blog để thỉnh thoảng nói lên những suy nghĩ của mình. Một blog chuyên bàn luận về Phật pháp hoạt động từ năm 2011 mang tên Duy Lực Thiền. Như vậy nó đã được 10 tuổi. Nó chuyên về Như Lai Thiền tức là đi vào Tâm bằng con đường tri thức, hiểu Phật pháp qua kiến giải kinh điển và dựa nhiều vào khoa học. Tìm hiểu Phật pháp thì bằng Như Lai Thiền còn thực hành tập luyện thì bằng Tố Sư Thiền, đó là tiêu chí của tôi cũng như của những người cùng ý nguyện. Ngoài ra tôi còn một blog khác mang tên Sơn Hải Quan để phát biểu những cảm tưởng đời thường, thiên về đời thường hơn, cũng bắt đầu hoạt động cùng thời gian với blog kia. Cuộc sống đời thường bao gồm âm nhạc, nhạc Việt, nhạc Hoa, nhạc Pháp, nhạc Anh và nhạc nước ngoài khác. Ngoài ra là những quan hệ xã hội, những mối giao lưu với người thân ở xa, bạn bè, bạn gái hoặc với cơ quan truyền thông, nhất là đài RTI (Radio Taiwan International). Ngoài ra tôi còn có hai tài khoản trên Facebook để giao lưu với bạn bè trong một phạm vi hẹp hơn.

Mỗi tháng tôi viết ít nhất là một bài dài cho Duy Lực Thiền (trung bình 5000 chữ). Thỉnh thoảng khi có hứng khởi thì viết những bài ngắn hơn cho Sơn Hải Quan. Còn trên facebook thì thỉnh thoảng tôi cũng viết những bài liên quan tới thời sự hoặc một sự kiện gì đó. Những bài viết của tôi hơi có tính chất học thuật nên thường có nhân danh, địa danh hoặc từ ngữ quan trọng, trích dẫn bằng nguyên ngữ của tiếng nước ngoài, do đó phải mất nhiều thời giờ tra cứu trên mạng hoặc từ điển. Nhưng nó tạo thuận lợi cho độc giả nào muốn khảo cứu kỹ hơn. Những hoạt động viết lách này cũng chiếm một số lượng thời gian không nhỏ. Nhất là khi phải xử lý những thông tin bằng video như làm phụ đề để phiên dịch hoặc lồng tiếng. Hoặc phải tìm hình ảnh thích hợp để minh họa. Chẳng hạn để tìm hình của một cặp đôi người cao tuổi phù hợp với ý mình, nhiều khi cũng mất thời giờ.

Uống nước, uống cà phê cũng là một hoạt động đáng kể của tuổi già. Tôi không có quá nhiều bạn nhưng cũng không ít bạn thân thiết nên thường vài ngày là có một cuộc hẹn uống cà phê, đa số là ngoài quán nhưng cũng có khi ở nhà bạn. Bạn nam đông hơn nhưng bạn nữ cũng có. Các bạn trạc tuổi thường gặp nhau nói chuyện về đạo lý, Phật pháp, thời sự, âm nhạc. Còn bạn vong niên (chênh lệch lớn về tuổi tác) thì thường tâm sự.

Tôi và bà xã đã ly hôn sau 30 năm chung sống và có hai đứa con gái. Chúng tôi ly hôn không phải do đổ vỡ tình cảm mà do bà ấy muốn kiếm tiền để làm từ thiện nhưng buôn bán thất bại gây nhiều nợ nần, tôi đã mấy lần bán nhà để trả nợ cho bả. Đến lần thứ ba thì bà ấy đề nghị ly hôn để chia tài sản và dùng tài sản được chia để trả nợ. Ban đầu thì đó chỉ là biện pháp pháp lý để tránh việc bà ấy gây thêm nợ nữa. Nhưng bà ấy vẫn không từ bỏ việc buôn bán và tiếp tục gây nợ lần thứ tư nhưng ít hơn vì người ta đã biết bả ly hôn nên không dám cho mượn nhiều. Tôi tiếp tục trả nợ lần thứ tư cho bả. Còn bà ấy thì rời xa nhà lên SG làm việc từ năm 2015 và không trở về nhà nữa. Thái độ của tôi là tùy duyên thôi, bà ấy cứ tự do theo đuổi cuộc sống mà mình mong muốn, tôi không thúc đẩy cũng không níu kéo, và cũng luôn mở rộng cửa để lúc nào bà ấy muốn trở về cũng được.    

Nhân duyên đưa đẩy khiến tôi có hai bạn nữ vong niên, một ở xa, tận đầu kia của đất nước, trao đổi qua tin nhắn, chưa bao giờ gặp nhau ngoài đời. Một ở cùng thành phố nên thỉnh thoảng gặp nhau tại quán cà phê hoặc tại nơi cô ấy làm việc. Hàng ngày cũng có trao đổi qua tin nhắn nhưng cũng ít thôi vì cô ấy bận làm việc. Cô này là một mỹ nhân xinh đẹp và có mối quan hệ cũng khá thân thiết, đem lại rất nhiều cảm hứng nên thường được tôi và một người bạn của tôi mô tả trong một số bài viết. Những bài viết ấy được gởi cho tiết mục Nhịp Cầu Giao Lưu của đài RTI (Radio Taiwan International), những người phụ trách tiết mục này cũng rất quan tâm nên họ trích đọc khá nhiều trong khi trả lời thư của chúng tôi.

Tại sao họ quan tâm tới thư từ và bài viết của tôi ? Bởi vì sự đồng điệu, tôi thích uống cà phê, các cô phụ trách tiết mục cũng thích uống cà phê nên đồng điệu. Lý do thứ hai là câu chuyện khá hi hữu, đó là một câu chuyện tình vong niên, tôi sắp bước vào tuổi thất thập còn cô bạn ấy chỉ bằng tuổi con gái tôi thôi. Lý do thứ ba tạo ra sự hấp dẫn vì cô ấy là một mỹ nhân xinh đẹp. Bóng dáng mỹ nhân làm cho câu chuyện trở nên hứng thú hấp dẫn hơn. Lý do thứ tư là tôi có khá nhiều tri thức mà các cô ấy có thể học hỏi, chẳng hạn vô sở trụ 無所住 là một khái niệm rất đáng để tìm hiểu, các cô rất muốn biết. Ngoài ra tôi còn đưa ra khái niệm về tình yêu tánh không khiến các cô rất tò mò. Mặt khác về mặt khoa học tôi đề cập tới viễn tải lượng tử (quantum teleportation) là cách để vượt qua khoảng cách không gian khổng lồ thể hiện trong câu chuyện tình ngày thất tịch giữa Ngưu Lang và Chức Nữ. Đó đều là những khái niệm rất mới mẻ.   Do nhân duyên đưa đẩy, tôi có bạn gái vong niên. Tuy nhiên đây cũng chỉ là quan hệ giao lưu có hơi thân mật nhưng cũng sẽ không tiến xa, bởi vì tôi vẫn còn dành chỗ cho bà xã trở về, mà dù bà ấy có không trở về thì tôi cũng sẽ chỉ sống một mình tới cuối đời thôi, không tạo thêm sự ràng buộc.

Cô bạn gái vong niên

Tôi thường xuyên viết thư cho đài RTI, do đó các cô biên tập viên của tiết mục Nhịp Cầu Giao Lưu đã dành khá nhiều thời giờ để trả lời thư của tôi, họ coi tôi là một trong các thính giả ruột của đài và tỏ ý khi đại dịch Covid-19 qua đi, họ sẽ về VN thăm thân nhân và sẽ xuống Cần Thơ để đi uống cà phê với chúng tôi. Ngoài ra một anh bạn của tôi từ hồi còn học trung học đến nay đã hơn nửa thế kỷ, cũng tham gia vào những cuộc hẹn hò uống nước với cô bạn và cũng có viết thư cho đài, đây là một đoạn trích mà các cô phụ trách tiết mục trả lời thư của anh bạn tôi :

Đài RTI trả lời anh bạn về một danh từ đồng nghĩa với “làm bóng đèn”

Các cô có khen cô bạn của chúng tôi xinh nên cô ấy cũng có nhắn tin trả lời :

 “Em cảm ơn 2 cô rất nhiều rất nhiều. Nếu có duyên gặp lại 2 cô, mời uống café. Chúc 2 cô càng ngày càng xinh đẹp, trẻ mãi không già. Chúc 2 cô luôn luôn khỏe và hạnh phúc.”

Tóm lại ngày nay ai cũng có thể tham gia vào truyền thông qua các mạng xã hội, nổi nhất là Facebook, hoặc giao tiếp cá nhân qua các OTT (Over The Top) như Viber, Zalo, Whatsapp, qua các blog miễn phí mà ai cũng có thể thiết lập cho mình, nổi nhất là WordPress.com mà tôi đã thiết lập 2 blogs. Hoặc một hoạt động phổ biến nhất của mọi người là đi uống cà phê.

Uống cà phê hoặc uống nước chỉ là cái cớ thôi, điều quan trọng là bạn bè gặp nhau chuyện vãn. Nếu gặp nhau tại nhà thì khá mất công phiền toái, phải chuẩn bị, xong còn phải dọn dẹp. Tốt nhất là vài ba người kéo nhau ra quán nước, không có sự phân biệt chủ khách, có nhân viên của quán phục vụ, ở một vài quán còn có tiếp viên xinh đẹp chào mời rất vui vẻ, nên thoải mái hơn ở nhà. Tiền nước cũng rẻ, trung bình chỉ khoảng hơn 10 nghìn một ly nước, vài ba người cũng chỉ khoảng 50 ngàn trở lại.

Ngoài giao tiếp xã hội, người già cũng phải chăm nom nhà cửa, quét nhà lau nhà, quét sân, nhổ cỏ, chăm sóc hoa kiểng, cắt hàng rào, thu hoạch chút ít trái cây trồng quanh nhà như chuối, mít, xoài, mận. Người ở chợ không có đất trồng cây thì có thể trồng hoa kiểng trong chậu.

Một vấn đề quan trọng nhất của người già, đó là sức khỏe. Làm thế nào ở tuổi thất thập chúng ta vẫn duy trì được sức khỏe tốt, đủ sức để đi xe máy. Xe máy là phương tiện giao thông phổ biến ở VN, chúng ta đi hội họp với bạn bè tất nhiên phải đi xe máy. Mắt phải đủ sáng để thấy rõ đường đi, thể lực phải đủ khỏe để dắt xe và lái xe, phản ứng phải đủ nhanh nhạy để không xảy ra tai nạn. Điều này thật ra không có gì khó, ai đã quen đi xe máy từ lúc trẻ thì tới tuổi thất thập vẫn đi xe máy được là điều bình thường. Những người vẫn còn có người hôn phối thì phải đủ sức khỏe để sinh hoạt vợ chồng. Người sống cô đơn một mình nhưng có bạn tình thì cũng phải đủ khả năng đáp ứng nhu cầu của bạn.

Làm sao để có đủ sức khỏe đảm bảo tất cả những yêu cầu của cuộc sống như trên ? Theo kinh nghiệm của tôi thì điều quan trọng nhất là tâm phải an. Tâm của bạn phải hoàn toàn an tĩnh không có bất cứ lo âu gì. Làm thế nào mà tâm an được khi đất nước của tôi bị ngoại bang đe dọa ? khi người thân của tôi bị tai nạn hay bị bệnh tật, kinh tế của tôi èo ọt thiếu hụt, đại dịch đang hoành hành cả thế giới ? Bạn phải hiểu rằng lo âu của bạn dựa trên những khái niệm cơ bản đã là sai lầm. Sai lầm cơ bản nhất là cái tôi (ngã), nó có thật hay không hay chỉ là một vọng tưởng ? Cái tôi chẳng khác gì cái smartphone, người ta sản xuất ra hàng tỷ cái điện thoại, mỗi điện thoại đều có đặc điểm riêng nghĩa là đều có “cái tôi” của nó. Sai lầm kế tiếp là “cái của tôi” (ngã sở). Cái gì là của tôi, nó có thật hay không ? từ vật chất cho tới tinh thần ? Cả một nền giáo dục từ gia đình cho tới xã hội đều dạy cho bạn những khái niệm sai lầm đó. Kết quả là tranh giành tài nguyên, biển đảo, thù hận, chiến tranh, nước lớn, nước nhỏ đều cùng theo đuổi những khái niệm sai lầm đó, nên kết quả là thế giới không có hòa bình, thế giới chia phe để chống đối lẫn nhau, đó có thể coi là một trò chơi, một game. Một phe phương Tây bao gồm các nước dân chủ do Mỹ dẫn đầu có lực lượng quân sự là NATO bảo vệ, bao gồm 30 quốc gia với dân số khoảng 800 triệu người. Phe phương Tây còn có bộ tứ kim cương (Quadrilateral Security Dialogue= Đối thoại An ninh bốn bên gồm Mỹ, Ấn Độ, Nhật, Úc) ủng hộ. Một phe là phương Đông có hai quốc gia khổng lồ là Nga và TQ bắt tay nhau để chống lại phương Tây. Nga có lãnh thổ khổng lồ với 17 triệu km2 tài nguyên rất dồi dào. TQ có dân số khổng lồ với 1,4 tỷ người.           

Hai phe kình chống nhau thì chẳng có kết quả gì tốt đẹp cả, mà nó có nguy cơ dẫn tới thế chiến thứ ba sẽ tiêu diệt cả nhân loại, nhất là hai phe đều có rất nhiều vũ khí hạt nhân. Đó là một trò chơi nguy hiểm.

Phật pháp dạy rằng Ngũ uẩn giai không 五蘊皆空 nghĩa là 5 tập hợp bao gồm Sắc (vật chất), Thọ (cảm giác), Tưởng (suy nghĩ, tưởng tượng), Hành (chuyển động), Thức (nhận thức, phân biệt) đều là không, không có thực chất, chỉ là ảo mà thôi. Ngã tức là cái ngũ uẩn không có thực chất đó. Còn ngã sở (cái của tôi) là đối tượng của cái ngã ảo tưởng đó bao gồm Sắc (vật chất), Thanh (âm thanh, tiếng động), Hương (mùi thơm, thúi), Vị (cảm giác của lưỡi : ngọt, mặn, chua, cay, đắng…) Xúc (cảm giác của thân thể : trơn, nhám, êm, sốc, nóng, lạnh…) Pháp (chỉ chung tất cả sự vật, cả vật chất và tinh thần). Lục căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, não). Lục trần (sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp). Lục thức (thấy, nghe, ngửi, nếm, cảm giác của thân thể, hiểu biết). Cộng chung 18 loại cảnh giới Phật pháp gọi tắt là 18 giới, đều chỉ là tưởng tượng không có thật, Phật pháp gọi là Thế lưu bố tưởng 世流布想 tức là tưởng tượng đã thành thói quen phổ biến qua nhiều đời nhiều kiếp trên thế gian, không có gì là thật cả.

Không phải chỉ có Phật pháp nói như vậy, mà nhà khoa học hàng đầu thế giới là Niels Bohr cũng nói giống như vậy. Bohr nói rằng hạt cơ bản của vật chất không có thật, hạt chỉ xuất hiện khi có người quan sát (Niels Bohr nói : “Isolated material particles are abstractions” (Hạt vật chất cơ bản cô lập thì trừu tượng- tức không phải vật thật). Cô lập (Isolated) nghĩa là sao ? Cô lập nghĩa là tách rời khỏi con người hoặc cảm biến (sensor có tác dụng cũng giống như giác quan của con người). Khi bị cô lập như thế thì hạt cơ bản chỉ là hạt ảo, trừu tượng. Điều đó có nghĩa là hạt cơ bản (particles) chỉ xuất hiện khi có người quan sát. Nếu không có người quan sát thì hạt chỉ là sóng tiềm năng, vô hình, không có thật). Bohr diễn tả lập trường của mình khi nói về cơ học lượng tử (quantum mechanics) như sau :  

Ông nói : “Mọi thứ chúng ta gọi là có thực được cấu tạo bằng những thứ không được xem là thật. Nếu cơ học lượng tử chưa gây shock một cách sâu sắc cho bạn thì có nghĩa là bạn chưa hiểu gì về nó.”

Khi chúng ta thấu hiểu tánh không của vũ trụ vạn vật thì chúng ta sẽ không còn quá cố chấp vào “cái tôi” và “cái của tôi” nữa. Mọi việc đều tùy duyên, không nhất thiết phải tranh giành, bởi vì tất cả mọi sự vật đều không tuyệt đối có thật. Thế thì tâm sẽ an.

Tâm an là một nhân tố quyết định ảnh hưởng tới sức khỏe bởi vì cơ thể sẽ không tạo ra các hormone có hại cho cơ thể. Ví dụ khi buồn rầu đau khổ thì người ta sẽ biếng ăn, nuốt thức ăn không trôi. Cơ thể không tiết ra hormone tiêu hóa. Khi sân hận thì cơ thể tiết ra chất độc, huyết áp có thể tăng đột biến đến mức gây đột quỵ. Tâm lúc nào cũng bình thản, an vui thì sức khỏe sẽ ổn định. Ngoài ra chúng ta nên tập thể dục dưỡng sinh hàng ngày để máu huyết lưu thông điều hòa, hoạt động cơ thể cân bằng, cũng giúp duy trì sức khỏe tốt.

Kết luận            

Người già phải sống cô đơn một mình ngày càng phổ biến do tỉ lệ sinh ngày càng thấp, tuổi thọ bình quân của con người ngày càng kéo dài ra, tâm lý của giới trẻ không thích sống chung với cha mẹ. Thơ của Đỗ Phủ nói : (trích Thơ Khúc Giang bài 2 曲江其二)

Nhân sinh thất thập cổ lai hy 人生七十古來稀 Đời người bảy mươi xưa nay hiếm       

Ngày nay ý này không còn đúng nữa bởi vì người 70 tuổi rất nhiều chứ không còn hiếm nữa. Tuổi thọ trung bình của người VN hiện nay là 74 tuổi chứ không phải 40 như hồi xưa nữa.

Do đó người già sống một mình phải thích ứng với hoàn cảnh, không coi đó là bi kịch, phải chấp nhận hoàn cảnh đó và vẫn duy trì các hoạt động thể xác và tinh thần một cách hài hòa và vui vẻ cho tới khi sức sống cạn kiệt và ra đi thanh thản không có gì phải vướng bận. Tôi phấn đấu theo chiều hướng đó, sống khỏe mạnh không bệnh, ít ra là không bệnh nặng, không bao giờ phải nằm bệnh viện.

Trong đời sống hàng ngày, dù không còn đi làm việc ở cơ quan nhưng tôi vẫn duy trì các hoạt động giao tiếp xã hội qua mạng đối với người ở xa, vẫn có những bài viết để nói lên rằng mình vẫn còn hiện hữu, vẫn có thể có một chút hữu ích nào đó cho người khác với tri thức và kinh nghiệm sống của mình, ít nhất là cũng giúp người khác giải trí, giải khuây tí chút nào đó như thơ của Nguyễn Du :       

Lời quê chắp nhặt dông dài

Mua vui cũng được một vài trống canh   

Trong đời sống con người, tuổi già cũng không nhất thiết phải suốt ngày gõ mõ tụng kinh, niệm Phật, tu hành khổ hạnh, tham thiền không ngơi. Mục đích của Phật giáo cũng không phải như thế. Phật giáo hướng dẫn chúng sinh giác ngộ, không còn quá chấp ngã, chấp pháp, nhưng cũng không phải là muốn tiêu diệt cuộc sống thế gian. Chỉ là thoát khỏi sự trói buộc vô minh của cái tôi (ngã) nhận ra tâm bản nguyên mới thật là mình. Giác ngộ là để tự do tự tại không còn bị cái gì trói buộc nữa. Thế nhưng cuộc sống của chúng ta trên thế gian này cũng phải tùy duyên. Nếu nhân duyên đưa đẩy tôi gặp một cô bạn vong niên xinh đẹp trong hoàn cảnh cô đơn, cả hai đều không còn ràng buộc với người hôn phối, thì tại sao phải từ chối, không được mở ra một cuộc tình lãng mạn ? Phật giáo khuyên phải từ bỏ ái dục. Nhưng liệu trên đời có một loại quan hệ gọi là tình yêu tánh không (TYTK = empty love) không ? Một loại tình yêu giác ngộ mà cả hai đều đạt tới cảnh giới vô sở cầu, vô sở đắc, vô sở úy (sợ), không có bóng dáng của sân si, hờn giận, đau khổ. Đó là điều tôi muốn trải nghiệm và cũng khá thành công sau hai năm trải nghiệm thực tế và vẫn còn tiếp tục.    

TB

About Duy Lực Thiền

Tổ Sư Thiền do cố hòa thượng Thích Duy Lực hướng dẫn
Bài này đã được đăng trong Bài viết. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

6 Responses to TA LÀ AI TỪ ĐÂU ĐẾN?

  1. Bantoioi nói:

    Trong lòng có Phật…

    Hahaha… Hoan hỷ hoan hỷ.
    Lậu hoặc nào chảy rỉ ra phải trải nghiệm thui…
    Pháp vốn toàn hảo… tánh không!

    Mô Phật,,, thiện tai thiện tai…

  2. trung pham nói:

    Mấy ngày nay cháu đang đọc những bài viết của chú như một nhân duyên. Nó bắt đầu từ việc cháu tìm trên mạng về lượng tử và miền tần số. Hiểu biết của chú về Phật pháp, khoa học, vật lý thật đáng nể. Cháu cũng dùng FB, không biết cháu có thể theo dõi chú qua FB bằng nick nào ạ.

  3. Bantoioi nói:

    Kính DLT…
    Người vẫn an ổn chứ,,, mùa dịch covic này làm khủng hoảng nhân sinh. Mong sao dịch qua mau…

    Cầu chúc người khỏe mạnh và an ổn,,, có nhiều nhiều bài viết vì lợi ích chúng sanh trên con đường trở về nguồn cội.

    Mô Phật.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s